Dodelijke logica

  • Door: Bouwe van Straten (Noorderlicht)

Kort wetenschapsnieuws, met vandaag onder meer de epileptische regelmaat van een seriemoordenaar, biologische animaties, je brein als verkeersplein, onbewuste beïnvloeding en de mooiste wetenschappelijke verklaringen ooit.

Zoom

Als je over een periode van twaalf jaar 53 mensen vermoordt, dan is de kans klein dat je voor rede vatbaar bent. Toch blijkt er achteraf logica in de dodelijke activiteiten van de Russische seriemoordenaar Andrei Chikatilo te zitten. De intervallen tussen de moorden komt opvallend overeen met de intervallen tussen epileptische aanvallen: relatief lange perioden van ‘rust’, gevolgd door korte perioden met veel (dodelijke) activiteit. Het is nog onduidelijk of deze kennis kan helpen om levens te sparen.

Mensen gaan het liefst om met mensen die op ze lijken. Een open deur, maar een computerprogramma op basis van die simpele regel reproduceert opvallende genoeg bepaalde aspecten van de geschiedenis van Europa. Aan de verspreiding van culturen zouden dus wel eens heel simpele oorzaken te grondslag kunnen liggen, denken complexiteitswetenschappers. Maar vergeet ook de geografische beperkingen niet.

Ga je langzamer lopen als je gesprekspartner vaak woorden als ‘oud’ en ‘langzaam’ gebruikt? Ja,dachten psychologen. Maar het was vooral de onderzoeker met de stopwatch die beïnvloedt werd door zijn kennis over het onderzoek. De dubbelblinde herhaling van het onderzoek leverde geen enkele vertraging op in de tred van mensen. Wat overigens niet wil zeggen dat signalen die je onbewust oppikt geen effect kunnen hebben, integendeel.

Met stoplichten en matrixborden kun je verkeersstromen optimaliseren. Je brein doet iets vergelijkbaars als je je op iets probeert te concentreren: verbindingen tussen en hersencellen worden aangepast om maximaal alert te kunnen zijn, en zo min mogelijk afgeleid te worden.

Wat is de mooiste wetenschappelijke verklaring ooit? Een veel te leuke vraag om meteen te verpesten met een antwoord, denk er vooral zelf eerst even over na. En er is natuurlijk ook niet één goed antwoord. Op Edge vindt je 192 verschillende antwoorden van toonaangevende wetenschappers. Darwin’s evolutietheorie komt wel opvallend vaak voorbij trouwens.

De moleculen in je lichaam zijn kleiner dan de golflengte van licht. Je kunt ze daardoor niet zien. Maar er zijn wel manieren om ze zichtbaar te maken, laat Drew Berry zien in deze lezing. Handig voor onderzoekers, mooi en verhelderend om te zien voor iedereen:

reacties