Wel/niet: Vrije wil

  • Door: Bouwe van Straten (Noorderlicht)
???link.zoom???

En: kanker en epigenetica, vroegwijze Japanners, Mac-virus, universele robot, universele speelgoed-adapter, hippe drugs en stikjaloers op pop.

Zoom
Welles nietes ad infinitum?

De vrije wil staat weer volop in de belangstelling. Bestaat ie, of bestaat ie niet? Niet alleen Nederlanders als Victor Lamme en Herman Kolk mengen zich in de discussie, ook in de VS is het onderwerp van gesprek. Zelfs mensen die het grotendeels met elkaar eens zijn, benadrukken de verschillen tussen hun standpunten. Collega-atheïsten Sam Harris en Daniel Dennett bijvoorbeeld. Harris zet de verschillen op een rijtje.

In de jaren tachtig brak het inzicht door dat kanker altijd genetisch van aard is. Dat was, schrijft The Economist, de grootste conceptuele doorbraak in de strijd tegen kanker. We lijken opnieuw aan de vooravond van zo’n doorbraak te staan, betoogt het zakenblad. Dat zou te maken hebben met epigenetica, het mechanisme dat genen aan en uit zet. Het is vooral hoopgevend dat dit mechanisme te beïnvloeden is met medicijnen.

Wijsheid komt met je jaren, toch? Voor Amerikanen misschien, maar Japanners worden wijs geboren, zo lijkt het. Oudere Amerikanen proberen, vaker dan jongere, conflicten op te lossen en compromissen te sluiten, zijn zich bewuster van hun beperkingen en het feit dat er andere perspectieven bestaan naast hun eigen en realiseren zich dat zaken slechter kunnen worden voor ze beter worden. Bij Japanners is van dat verschil nagenoeg geen sprake. Om Van Gaal te parafraseren: zijn de jongeren daar zo slim, of de ouderen zo dom?

Computervirussen waren altijd een typisch Windows-probleem. Maar met de doorlopende groei van Apple wordt ook het besturingssysteem van dat bedrijf interessant voor hackers. Het lijkt erop dat Macintosh computers nu geïnfecteerd zijn met een trojan horse. Het zou om 600.000 machines gaan. Heb je zelf een Mac? Het virus schijnt zich te vermommen als Adobe Flash-software.

Gisteren hadden we het hier al over de uncanny valley. De onderzoekstak van het Amerikaanse leger wil duidelijk op inspectie in die vallei, want ze mikken op een menselijke robot die alles kan wat mensen kunnen – maar dan beter. Ze gaan het overigens niet zelf doen, maar gaan ergens de komende weken een wedstrijd uitschrijven, waarop je kunt intekenen.

In Noorderlicht berichten we met enige regelmaat over nieuw onderzoek over drugs. Maar waarom staan drugs de laatste tijd weer zo in de belangstelling? Dat heeft niet alleen met wetenschap te maken, maar ook met mode, betoogt Victoria Harris. Het verbieden van drugs is ‘uit’, decriminaliseren en gebruik als medicijn is ‘in’.

Lego, k’nex, sio; allemaal hartstikke leuk, maar je kunt het niet met elkaar combineren. Maar hier is de oplossing: een set van 45 universele speelgoed-adapters, die de verschillende systemen moeiteloos met elkaar verbinden. Je kunt de modellen downloaden en vervolgens uitprinten op je eigen 3D-printer. Kunstenaar/wetenschapper Golan Levin kwam op het idee toen zijn 4-jarige zoontje vruchteloos probeerde om tinkertoys en k’nex met elkaar te combineren.

Met de Paasdagen in het vooruitzicht laat je misschien liever chocolade paashazen uit je 3D-printer rollen. Dat kan ook, de vraag is alleen waarom de Volkskrant dat als nieuwtje presenteert. Hun artikel verwijst naar een BBC-bericht uit juli vorig jaar, toen Noorderlicht het ook onder de aandacht bracht.

Kinderen kunnen stikjaloers worden als er een jonger broertje of zusje wordt geboren. Om je een idee te geven: het schijnt voor de kinderen te voelen alsof je geliefde er vandoor gaat met een nieuwe vlam. Maar het verschilt natuurlijk wel per kind. Hoe jaloers ze precies worden, is tot op zekere hoogte te voorspellen met een pop: als de ouders daar al hun aandacht op focussen, reageert het kind min of meer zoals hij/zij ook op de jongere spruit zal gaan reageren, zeggen onderzoekers van de Universiteit Utrecht.

reacties