Borstkanker voorkomen kost bot

Preventiemiddel veroorzaakt alarmerend botverlies

  • Door: Elmar Veerman (Noorderlicht)
???link.zoom???
Een vrouw met borstkanker, vlak voor de operatie waarbij zal worden geprobeerd te tumor weg te snijden.

Een middel dat het borstkankerrisico van oudere vrouwen met twee derde kon verminderen zonder belangrijke bijwerkingen. Het leek zo veelbelovend. Helaas, te vroeg gejuicht.

Zoom
Een vrouw met borstkanker, vlak voor de operatie waarbij zal worden geprobeerd te tumor weg te snijden.

Het was nog wel zulk goed nieuws voor vrouwen met borstkanker in de familie, een half jaar geleden. Het middel exemestane (merknaam Aromasin) kwam erg goed uit een groot internationaal onderzoek naar preventie. Daaraan deden 4560 vrouwen van rond de zestig mee. Onder degenen die dagelijks 25 milligram van deze stof slikten, was na drie jaar elf keer borstkanker gevonden. In de even grote groep die een placebo had gekregen, werd de ziekte bij 32 vrouwen vastgesteld.

Een snelle rekensom leert dat het risico op deze vorm van kanker dus met zo’n tweederde was afgenomen. En ernstige bijwerkingen leken er niet te zijn. Bovendien was het middel al toegelaten op de markt ter behandeling van borstkanker, en niet verschrikkelijk duur. Kortom: alle seinen leken op groen te staan voor een snelle, grootschalige toepassing als preventiemiddel. Het middel wordt daar inmiddels ook al voor gebruikt.

Maar nu liggen de kaarten ineens anders. Bij 351 van de vrouwen die meededen aan het preventieonderzoek zijn ook botmetingen gedaan met geavanceerde CT-scanners. De resultaten zijn deze week bekendgemaakt in vakblad The Lancet Oncology.

Ze laten een groot verschil zien: na twee jaar exemestane was in de pols gemiddeld twee tot drie keer zo veel botmassa verloren gegaan als na het slikken van een placebo: 6 procent tegen nog geen 2. In het compacte weefsel aan de buitenkant van hetzelfde bot was het verschil nog dramatischer. Daarvan was de dikte in die twee jaar met bijna 8 procent afgenomen, tegen slechts 1 procent in de placebogroep. Ook op andere plaatsen in het skelet was het botverlies met exemestane consequent groter.

Risico's afwegen

En dat terwijl deze vrouwen extra calcium en vitamine D hadden geslikt. De conclusie is duidelijk: het preventief slikken van exemestane versnelt botverlies, en niet zo’n beetje ook. Botontkalking (osteoporose) is een kwaal waar vrouwen na de menopauze toch al last van hebben, en het compacte weefsel is het belangrijkst voor de stevigheid van het bot. Is dat een reden om exemestane niet in te zetten bij de preventie van borstkanker? De onderzoekers, onder leiding van osteoporose-specialiste Angela Cheung, willen zo’n advies niet voor hun rekening nemen en schrijven dat vrouwen ‘hun individuele risico’s moeten afwegen’.

De situatie zal inderdaad voor iedereen anders zijn, maar laten we even rekenen. We nemen aan dat exemestane inderdaad 21 gevallen van borstkanker kan voorkomen als 2265 vrouwen het drie jaar lang slikken. In die periode heeft het gebruik van dit middel dus maar voor één op de honderd vrouwen nut gehad. Diezelfde honderd vrouwen verliezen al in de eerste twee jaar bijna 7 procent meer van hun compacte botweefsel dan zonder deze pil. Dat is heel fors.

Het vergt langer onderzoek om te zien of de verminderde botdichtheid ook tot meer botbreuken leidt, menen de onderzoekers. Als het botverlies met hetzelfde tempo doorgaat als in de eerste twee jaar, lijkt dat vrijwel onvermijdelijk. Maar dat is dus nog niet duidelijk.

Overigens deden in het onderzoek geen vrouwen mee met de bekende ‘borstkankergenen’ BRCA1 en BRCA2, want die werden niet toegelaten. Dat de deelneemsters een verhoogd risico hadden op borstkanker, werd afgeleid uit het feit dat de ziekte meerdere malen in hun familie was voorgekomen.

reacties