Waar blijft de Virgin Earth Prize?

Top tien van CO2-afvangers, maar nog steeds geen winnaar

  • Door: Elmar Veerman (Noorderlicht)
???mainAreaIntro.category.label???
Aarde & Klimaat
Virgin Earth Challenge
???link.zoom???
Virgin Earth Challenge

Er zit 25 miljoen dollar in de pot van de Virgin Earth Challenge, voor de beste techniek om CO2 uit de lucht te halen. De wedstrijd loopt al bijna vijf jaar. Begin deze maand werd een shortlist van tien kanshebbers bekend. Komt er wel een winnaar?

Virgin Earth Challenge
Zoom
Virgin Earth Challenge

Een techniek die het commercieel aantrekkelijk maakt CO2 uit de lucht te halen en om te zetten in iets nuttigs, dat is wat miljardair Richard Branson wil zien. Op grote schaal. Enorme schaal zelfs: minstens een miljard ton van het broeikasgas moet er jaarlijks mee uit de lucht worden gehaald en meer dan tien jaar vastgelegd blijven. In februari 2007 loofde hij 25 miljoen dollar uit voor de beste techniek die dit kan. En er is nog een eis: het proces mag netto geen geld kosten, maar moet juist winst opleveren.

En toen bleef het stil. Voor de buitenwereld althans. De organisatie van de Virgin Earth Challenge kreeg meer dan 2600 deelnameformulieren binnen. Nu, bijna vijf jaar later, is de wedstrijd al weer bijna vergeten. Vandaar misschien dat het vrijwel iedereen is ontgaan dat Branson begin deze maand aankondigde wie de prijs heeft gewonnen: nog steeds niemand.

Het lijkt ook niet zo’n spectaculaire boodschap, die hij per video overbracht aan het Global Energy Congress in Calgary. Er is een top tien geselecteerd, zei hij. Op de site van Virgin is ook bekendgemaakt wie die kanshebbers zijn. Dat is wél nieuw. Eindelijk kan iedereen zelf een vergelijking maken.

De kanshebbers
Onder de genomineerden zijn vier bedrijven die biomassa gebruiken. Slim, want planten halen CO2 al gratis uit de lucht. Het Amerikaanse Biochar Solutions maakt houtskool die geschikt is om in de grond te ploegen, een oude techniek die indianen in het Amazonegebied al voor de komst van Columbus toepasten om landbouwgrond te verbeteren. Black Carbon uit Denemarken doet hetzelfde op een iets andere manier, en dat geldt ook voor Full Circle Biochar, eveneens uit de VS.

Het zijn aardige initiatieven, maar ze zijn weinig vernieuwend. Een echte oplossing voor het klimaatprobleem bieden deze drie bedrijven niet, omdat er nooit genoeg biomassa geteeld kan worden om de mensheid van energie te voorzien en er niet genoeg landbouwgrond is om houtskool in op te slaan.

Het Zweedse Biorecro vangt CO2 af uit bijvoorbeeld papierfabrieken (want ja, die verwerken biomassa) en stopt het in lege olievelden. Daarmee is het dus afhankelijk van dezelfde opslagmethode als oliebedrijven zeggen te ontwikkelen. Helaas kampt dat met grote vertragingen en is vooraf al duidelijk dat het een energie-intensieve en dus dure techniek is. Daar komen de kosten van het CO2 uit de lucht halen dan nog bovenop.

Het Canadese Carbon Engineering heeft een chemisch proces ontwikkeld om CO2 direct uit de lucht te halen en vloeibaar te maken. Hun systeem werkt op aardgas. Wat er met het vloeibare CO2 moet gebeuren, moet de klant zelf weten. Climeworks, uit Zwitserland, heeft ook zo’n proces, maar het werkt bij veel lagere temperaturen en zou helemaal op zonnewarmte kunnen draaien.

Global Thermostat (VS) gebruikt industriële restwarmte van energiecentrales, hoogovens en cementfabrieken om CO2 uit de buitenlucht te vangen. Het is efficiënter om bij de fabrieken direct het CO2 af te vangen uit hun productieprocessen, maar misschien zouden de fabrieken op deze manier CO2-negatief kunnen worden? Berekeningen die dat kunnen aantonen zijn helaas niet op de site te vinden.

Kilimanjaro Energy, ook Amerikaans, heeft verschillende technologieën om CO2 uit de lucht te halen en die te leveren aan ‘de CO2-verbruikende industrie’. Helaas heeft het bedrijf ook een uitermate vage website die weinig informatie prijsgeeft over de technieken in kwestie.

Op het eerste gezicht oogt de site van het Savory Institute (ook al uit de VS) vrij curieus. Het instituut richt zich op ‘holistisch management’. Een andere manier van landbouw en veehouderij zou veel CO2 kunnen vastleggen, in plaats van uitstoten, betoogt voorman Allan Savory in 20 pagina’s. Daar heeft hij gelijk in, maar of dit een commercieel levensvatbare manier van CO2-afvang zal zijn?

Nederlandse inzending
Ten slotte is er Smart Stones uit… Nederland. Geesteskind van geochemicus Olaf Schuiling, die al jaren betoogt dat het kunstmatig versnellen van de verwering van het gesteente olivijn enorme hoeveelheden CO2 blijvend kan verwijderen. Goedkoper dan CO2 diep onder de grond stoppen, en ook in te zetten om koraalriffen te redden van de verzuringsdood. Als de techniek officieel erkend zou worden als CO2-afvang, kan hij snel rendabel worden, claimt Schuiling.

Zal er binnenkort een winnaar worden aangewezen? Dat is maar de vraag. Allan Knight, directeur van de Virgin Earth Challenge, zei bij de bekendmaking van deze shortlist dit: ‘Er is geen silver bullet, maar iedere optie kan zijn deel bijdragen. We zijn aan het kijken hoe we kunnen verzekeren dat de Virgin Earth Challenge een nuttige katalysator kan zijn voor al het goede werk dat er is’.

Voor de deelnemers waarschijnlijk een teleurstellende mededeling, die de hoop op de hoofdprijs geen goed zal doen. Inmiddels gaan er stemmen op om de prijs dan maar gewoon in tienen te splitsen. We wachten af. Ook op de besluiten van de klimaatonderhandelingen in Durban, eind deze maand. Wat daar besloten wordt, zal in hoge mate bepalen hoe veel geld er is voor het afvangen en opslaan van CO2.

Want pas als er een prijs hangt aan CO2, hoger dan nu in Europa, kan de afvang rendabel worden. Het is een tegenvaller voor Branson, maar het is niet anders.
 

reacties